Bút cảm ứng giúp việc thao tác trên điện thoại hoặc máy tính bảng trở nên thuận tiện hơn, đặc biệt khi cần viết, vẽ, kéo thả hoặc chọn những chi tiết nhỏ trên màn hình. Nếu chưa có bút stylus chuyên dụng, bạn hoàn toàn có thể tự chế một chiếc bút cảm ứng đơn giản bằng những vật liệu dễ tìm trong gia đình.
Tùy vào loại màn hình mà cách chế tạo cũng sẽ khác nhau. Với các thiết bị sử dụng màn hình cảm ứng điện dung như phần lớn smartphone và tablet hiện nay, đầu bút cần có khả năng truyền tín hiệu điện tương tự như ngón tay. Trong khi đó, một số màn hình cảm ứng kiểu điện trở hoạt động dựa trên lực tác động lên bề mặt.
Bút cảm ứng hoạt động như thế nào?
Bút cảm ứng là một dụng cụ có hình dáng tương tự bút viết, được sử dụng để tương tác trực tiếp với màn hình thay cho ngón tay. Nhờ phần đầu nhỏ hơn đầu ngón tay, bút có thể giúp thao tác tại những vị trí hẹp và chính xác hơn.
Có thể chia màn hình cảm ứng thành hai nhóm phổ biến:
- Màn hình cảm ứng điện dung: thường xuất hiện trên smartphone và máy tính bảng. Loại màn hình này nhận biết sự thay đổi điện tích khi có vật dẫn điện tiếp xúc với bề mặt.
- Màn hình cảm ứng điện trở: hoạt động dựa nhiều vào lực tác động lên màn hình. Một số thiết bị cũ, máy chơi game cầm tay hoặc thiết bị chuyên dụng có thể sử dụng công nghệ này.
Vì vậy, những chiếc bút tự chế bằng vật liệu dẫn điện và có độ ẩm nhất định phù hợp hơn với màn hình điện dung. Trong khi đó, các vật liệu cứng, được làm nhẵn có thể được sử dụng trên màn hình cần lực nhấn.
1. Làm bút cảm ứng bằng tăm bông và giấy bạc
Đây là cách tương đối đơn giản vì nguyên liệu dễ tìm và không đòi hỏi nhiều dụng cụ.
Chuẩn bị
- Một chiếc vỏ bút bi đã sử dụng, loại có thể tháo ruột.
- Một chiếc tăm bông.
- Một đoạn giấy bạc hoặc giấy nhôm.
- Băng keo.
- Một ít nước sạch.
Cách thực hiện
Bước 1: Tạo phần đầu bút
Tháo toàn bộ ruột bút bi để chỉ còn lại phần vỏ rỗng. Cắt một đoạn tăm bông dài khoảng 2 cm.
Đưa phần thân của tăm bông vào đầu vỏ bút. Điều chỉnh sao cho phần bông nhô ra bên ngoài khoảng 0,3 – 0,6 cm. Không nên để đầu bông quá dài vì có thể khiến bút khó điều khiển và dễ bị cong khi thao tác.
Bước 2: Quấn giấy bạc
Dùng giấy bạc quấn quanh phần đầu vỏ bút. Giấy bạc cần tiếp xúc với phần bông và kéo dài về phía thân bút để tạo đường dẫn điện từ tay người sử dụng đến đầu bút.
Cố định giấy bạc bằng băng keo. Khi quấn, cần để phần đầu bông tiếp xúc trực tiếp với màn hình, không phủ kín hoàn toàn bằng giấy bạc.
Bước 3: Làm ẩm đầu bông
Chấm một lượng nước rất nhỏ lên đầu tăm bông. Mục đích là tạo độ ẩm vừa phải giúp đầu bút hoạt động tốt hơn trên màn hình điện dung.
Đầu bông chỉ cần hơi ẩm, không được để nước nhỏ giọt. Sau một thời gian sử dụng, nếu bút phản hồi kém do đầu bông bị khô, có thể làm ẩm lại.
Ưu điểm
Cách làm này có ưu điểm là nguyên liệu rẻ, dễ kiếm và thao tác khá đơn giản. Phần đầu bông mềm nên hạn chế nguy cơ làm xước màn hình nếu được lắp đúng cách.
2. Tự chế bút cảm ứng bằng bọt biển
Nếu không muốn sử dụng tăm bông, bạn có thể thay bằng một miếng bọt biển mềm. Phương pháp này cũng phù hợp với các thiết bị sử dụng màn hình cảm ứng điện dung.
Chuẩn bị
- Một chiếc vỏ bút bi rỗng.
- Một miếng bọt biển sạch và mềm.
- Một ít nước.
Các bước thực hiện
Bước 1: Chuẩn bị vỏ bút
Tháo ruột bút bi, chỉ giữ lại phần vỏ. Kiểm tra phần đầu bút để đảm bảo không còn chi tiết sắc nhọn có thể tiếp xúc với màn hình.
Bước 2: Cắt bọt biển
Cắt một miếng bọt biển nhỏ thành hình tròn hoặc dạng phù hợp với đầu bút. Kích thước nên lớn hơn phần miệng bút một chút để sau khi lắp vào, miếng bọt biển có thể được giữ chắc.
Nên chọn phần mềm, mịn của miếng bọt biển. Không sử dụng loại có bề mặt thô ráp hoặc chứa các hạt cứng vì chúng có thể gây ảnh hưởng đến màn hình.
Bước 3: Lắp vào vỏ bút
Đưa miếng bọt biển vào đầu vỏ bút và cố định sao cho khoảng 0,3 – 0,6 cm bọt biển nhô ra ngoài.
Khi sử dụng, làm ẩm nhẹ đầu bọt biển. Nếu đầu bút bị khô sau một thời gian thao tác, có thể bổ sung một lượng nước nhỏ.
Lưu ý
Không nên làm ướt quá nhiều vì nước có thể chảy xuống màn hình. Chỉ cần giữ đầu bọt biển ở trạng thái hơi ẩm để đảm bảo khả năng tiếp xúc.
3. Làm bút cảm ứng từ đũa gỗ
Đây là phương án đơn giản hơn nhưng phù hợp với kiểu màn hình hoạt động dựa trên lực nhấn thay vì yêu cầu vật dẫn điện.
Chuẩn bị
- Một chiếc đũa gỗ.
- Dao hoặc dụng cụ gọt.
- Giấy nhám mịn.
Cách làm
Bước 1: Tạo hình đầu bút
Dùng dao gọt phần đầu đũa thành dạng bo tròn. Không nên để đầu đũa nhọn vì diện tích tiếp xúc nhỏ và có thể gây tổn hại cho bề mặt màn hình.
Đầu bút càng được bo tròn và có hình dạng phù hợp thì khi thao tác sẽ dễ kiểm soát hơn.
Bước 2: Chà nhẵn
Sau khi tạo hình, dùng giấy nhám chà kỹ phần đầu đũa. Mục đích là loại bỏ dằm gỗ, cạnh sắc và những phần gồ ghề.
Cần đảm bảo bề mặt đầu bút thật nhẵn trước khi thử trên màn hình để hạn chế nguy cơ tạo vết xước.
Bước 3: Kiểm tra
Sau khi hoàn thành, có thể thử nhẹ trên thiết bị tương thích. Không nên dùng lực quá mạnh trong lần thử đầu tiên.
Một số lưu ý khi tự làm bút cảm ứng
Dù cách chế tạo khá đơn giản, bút tự làm chỉ mang tính chất thay thế tạm thời và không thể có đầy đủ tính năng như stylus chuyên dụng.
Không để đầu bút quá ướt
Đối với bút sử dụng tăm bông hoặc bọt biển, chỉ nên làm ẩm nhẹ. Nếu nước thấm quá nhiều, chất lỏng có thể nhỏ xuống màn hình và gây bất tiện trong quá trình sử dụng.
Đảm bảo đầu bút mềm và sạch
Khi sử dụng trên màn hình điện thoại hoặc máy tính bảng, phần tiếp xúc phải mềm, sạch và không có vật cứng hoặc hạt bụi bám vào. Đây là yếu tố quan trọng để hạn chế nguy cơ làm xước bề mặt.
Kiểm tra giấy bạc
Nếu làm bút bằng tăm bông và giấy bạc, giấy bạc cần tiếp xúc với phần bông và được cố định chắc chắn. Nếu bị lỏng hoặc đứt đoạn, khả năng phản hồi của bút có thể giảm.
Có thể thay tăm bông bằng vải mềm
Trong trường hợp không có tăm bông, một mảnh vải cotton mềm có thể được sử dụng để thay thế trong một số cách chế tạo tương tự. Vải cần sạch, mềm và được cố định chắc chắn ở đầu bút.
Bổ sung bông nếu đầu bút bị tụt
Sau một thời gian sử dụng, phần bông có thể bị đẩy vào bên trong vỏ bút. Khi đó, chỉ cần điều chỉnh hoặc bổ sung thêm một lượng bông nhỏ để đưa phần đầu tiếp xúc trở lại vị trí thích hợp.
Không nên kỳ vọng vào độ chính xác như bút chuyên dụng
Bút tự chế chủ yếu giúp thay thế ngón tay trong những thao tác cơ bản. Chúng thường không hỗ trợ các tính năng nâng cao như nhận diện lực nhấn, chống tỳ tay, nhận diện góc nghiêng hay độ chính xác cao khi vẽ.
Nên chọn cách nào?
Nếu đang sử dụng smartphone hoặc máy tính bảng có màn hình điện dung, phương án tăm bông kết hợp giấy bạc hoặc bọt biển sẽ phù hợp hơn. Hai cách này tận dụng khả năng dẫn điện của cơ thể thông qua vật liệu trung gian.
Nếu thiết bị sử dụng cơ chế cảm ứng dựa trên lực nhấn, một đầu bút gỗ được tạo hình và chà nhẵn có thể được dùng để thao tác.
Nhìn chung, tự làm bút cảm ứng là một giải pháp tiết kiệm và thú vị khi cần sử dụng tạm thời. Tuy nhiên, nếu thường xuyên viết, ghi chú hoặc vẽ trên máy tính bảng, một chiếc stylus được thiết kế dành riêng cho thiết bị vẫn sẽ mang lại trải nghiệm ổn định và chính xác hơn.